Λαογραφία Κραβάρων

Κράβαρα Αιτωλοακαρνανίας - Πνευματικός σύλλογος Τα Κράβαρα

Ο Κραβαρίτης με τη φτώχεια του τον 20ο αιώνα έγραψε τη λαογραφία του.

Γεννημένος σ’ ένα κλειστό, άγονο και απόμακρο τόπο, να ξεχερσώνει και να ξελιθαρίζει κατατοπιές που τελικά τις σπέρνει και δεν τις θερίζει.

Να απέχει από τον τόπο της δουλειάς του δώδεκα ώρες με τα πόδια απ’ τη Ναύπακτο, είκοσι πέντε απ’ τα σιτηρά των χωριών του Σπερχειού, δώδεκα ώρες, απ’ τα καπνοχώραφα του Αγρινίου, δύο μέρες απ’ τις σταφίδες του Αιγίου.

Την Άνοιξη φορτωμένος με το ζυγό στο σβέρκο σαν με τη γκλίτσα στο βουνό, να ποτίζει με δύο δοχεία του Αγρινίου τον καπνό.

Η γυναίκα του να μαζεύει τα φύλλα του καπνού ένα-ένα και σε σπάγγο περασμένα και λιασμένα, να τα βάζει στην αποθήκη προσεγμένα.

Εργάτης· στ’ αμπέλια του Αιγίου, ψηλά, να σκάβει το χώμα διπλοτσαπιά να γίνεται σαμάρι, πως παν τα κούρβαλα σειρά. Πριν ο ήλιος ’βγει να πιάνει το τσαπί. Το δειλινό, ο ήλιος να τον αφήνει ακόμα εκεί.

 Το καλοκαίρι στου Σπερχειού τον κάμπο, ο πατέρας θερίζει μπροστά τα σιτηρά, η μάνα να δεματίζει από κοντά και πίσω τα παιδιά τους να μαζεύουν στάχια για δικά τους σαν τα πουλιά.

Κι όλη η προκοπή για θεριστή κι αλωνιστή, είναι, που φάγανε στα ξένα ψωμί· γιατί το δικό τους της χρονιάς δεν επαρκεί, και τους μένει το καζάντι τους δυο σακκιά σιτάρι ως αμοιβή για όλους μαζί.

Να δώσουν το ένα σακκί σιτάρι στον αγωγιάτη για να μεταφέρουν το άλλο στο χωριό, με ζο. Το καζάντι.

Να το ’χουν για σπόρο· κι αν προκόψει και θεριστεί, να’χουν τραχανά ζεστό τα παιδιά, στου χειμώνα το βραχνά· να’χουν για τις ψυχές λειτουργιές.

Τον υπόλοιπο καιρό δουλεύει στο χωριό. Να σηκώνει την πέτρα και να φυτέψει τον καρπό. Κι αν δεν κάνει προκοπή· δεν πάει φυλακή. Μικρός ζητάει κομμάτι ψωμί, μεγάλος αψηφεί τη ντροπή για τη δραχμή. Κι όλο προσπαθεί να πάει σε γνωστό του στην Αμερική να εργαστεί, με σφιγμένη την καρδιά, γιατί έμαθε με τη γυναίκα του να ζει. Αυτός να κάνει τις λίγες αλλά βαριές δουλειές κι η γυναίκα του τις μικρές αλλά υπεύθυνες και πολλές. Οι καρδιές τους ατσαλένιες. Και των δύο μαζί καρφωτές, με του γάμου το καρφί, ως και την άλλη τους ζωή.